Klub Whisky Folwark Stara Winiarnia zameldował się w połowie listopada b.r. na japońskiej wyspie Honsiu, w mieście Shimamoto w prefekturze Osaka, aby nawiedzić pierwszą komercyjną wytwórnię whisky w Japonii, założoną w 1923 roku Destylarnię Yamazaki.

Wszystko zaczęło się nieco wcześniej wraz powstaniem Torii Shoten, którą to wytwórnię założył w 1899 roku Shinjirō Torii (1879-1962), jeden z ojców japońskiej whisky.

Początkowo aptekarz, handlarz przyprawami korzennymi, herbatą, sosami sojowymi z czasem związał się z branżą winiarską - jego pierwszym sukcesem rynkowym było własne wino wzmacniane w stylu porto, nazwane Akadama Port Wine. W 1921 roku powstała destylarnia Kotobukiya, a w 1923 roku z alembików popłynął alkohol na pierwszą japońską whisky, nad której dojrzewaniem czuwał Masataka Taketsuru, później twórca marki Nikka. Zakład zmienił nazwę na Yamazaki, a wdrożona filozofia monozukuri zakładała bezkompromisowe dążenie do perfekcji, dbałość o szczegóły i najwyższą jakość..

Suntory Whisky Shirofuda (5-letnia „white label”) z 1929 roku tak nazwano pierwszą "prawdziwą japońską whisky. Po dalszych udoskonaleniach, aby dostosować ją do wymagającego rynku Japonii, narodziła się whisky premium Kakubin („square bottle"”). Destylacja odbywała się w przywiezionych ze Szkocji alembikach (dwa z nich obecnie stanowią element wystroju tutejszego muzeum); początkowo była mocno torfowa, potem zmieniono jej profil na lżejszy, bardziej owocowy - pasujący do japońskiej kuchni.

Następcą Torii został Keizo Saji, z wykształcenia chemik organiczny, nowy master blender i prezes. To on w 1963 roku zmienił nazwę firmy na Suntory, by brzmienie zarówno łatwiej wpadało w „zachodnie ucho”, jak i było mocno osadzone w japońskiej kulturze. Nawiązał do dwóch japońskich symboli – słońca oraz „torii” – tradycyjnej bramy wiodącej do świątyni (Shinto), a jednocześnie - nazwiska założyciela.

W latach 70. Saji założył destylarnie Chita i Hakushu, specjalizujące się w produkcji whisky zbożowych i torfowych. Pierwszy single malt Yamazaki pojawił się na rynku w 1984 roku, czyli ponad 20 lat po śmierci Torii. Co ciekawe na butelce widniał jednak aż do 2002 roku napis „pure malt” zamiast „single malt”. Whisky została uhonorowana deszczem najwyższych nagród na międzynarodowych konkursach w latach 2003, 2009, 2010, 2011 i 2013. Kolejna ikona – Hakushu single malt pojawiła się w 1994, a w międzyczasie premierę miała nie mniej znana marka, czyli Hibiki, whisky typu blended (1989).

Yamazaki produkuje whisky single malt, w odmianach dziesięcioletniej, dwunastoletniej i osiemnastoletniej. W 2003 roku dwunastoletnia Yamazaki zdobyła złoty medal na The International Spirits Challenge, a w 2009 roku złoty medal na The San Francisco World Spirits Competition. Suntory Whiskey Yamazaki Sherry Cask 2013 stała się pierwszą japońską whisky, która otrzymała najwyższą notę ​​97,5 i została wybrana do World Whiskey of the Year w Whiskey Bible 2015 międzynarodowego krytyka whisky, Jima Murraya.

W 2020 roku firma wypuściła Yamazaki 55 Years Old, najstarszą japońską whisky na świecie, o cenach startowych na poziomie 3,3 mln JP (ok. 93 tys. zł). Jedna z butelek została sprzedana na aukcji w Amsterdamie za ponad 3 mln złotych.

Suntory w Japonii ma trzy destylarnie: Yamazaki, Hakushu i whisky grain Chita. Do grupy Beam Suntory należą także: destylarnie Jima Beama w Kentucky, Maker’s Mark, Alberta Distillery, Segovia Distillery, irlandzkie Cooley Distillery i Kilbeggan oraz szkockie: Glen Garioch, Auchentoshan, Bowmore, Ardmore i Laphroaig!

Wracamy do naszej wyprawy do Yamazaki. W niespełna 30-minut z historycznej stolicy Kraju Kwitnącej Wiśni, Kioto można się tutaj dostać pociągiem; zabudowania destylarni zlokalizowano opodal stacji kolejowej.

Podobno już od czasów starożytnych teren ten znany był z doskonałej wody o nazwie Minaseno; destylarnia od swego początku korzysta z górskiego źródła Rikyu no Mizu, to jego obecność warunkowała powstanie zakładu. Alembiki (aż 16) mają różne kształty by uzyskać różne profile aromatyczne spirytusu.

Proces zacierania słodowanego jęczmienia trwa sześć godzin i odbywa się w ogromnej drewnianej kadzi. Obok stoi osiem kadzi fermentacyjnych o wysokości 4,5 m każda, a także kadzie metalowe. Fermentacja trwa 3 dni. Do maturacji używa się beczek z dębu japońskiego, amerykańskiego, hiszpańskiego i francuskiego, o pojemnościach: 180, 225, 230 i 480 l. Charakterystyczne dla whisky Yamazaki orientalne aromaty daje dąb mizunara; wyrazisty, słodki i korzenny smak, w którym wyczuwalne są nuty drzewa sandałowego, kokosa i wanilii, a także japońskiego kadzidła Kara.

W muzeum whisky Yamazaki i firmy Beam Suntory można prześledzić etapy produkcji whisky singla malt i blendów.

Niezwykle okazale wygląda tutejsza „biblioteka” whisky!

Po zwiedzaniu przyszedł czas na degustację, zaserwowano nam przebojową "dwunastkę" oraz "osiemnastkę" w trzech odsłonach, aby pokazać przemożny wpływ beczki na efekt końcowy...

Wrażenia? Zapraszamy serdecznie na cykliczne spotkania z winem i whisky w Folwarku Stara Winiarnia - z pewnością podzielimy się wiedzą i doświadczeniami z tej niezwykłej podróży!

 

Biblia whisky

Brytyjski dziennikarz Jim Murray jest dla whisky tym, kim dla wina jest Robert Parker: degustatorem, którego opinia jest szczególnie szanowana i którego werdykty wpływają wydatnie na wybory konsumentów. W „Jim Murray’s Whiskey Bible 2021” wskazuje whisky, które uważa za najlepsze... na świecie. Od 2003 roku Murray skosztował i opublikował opinie o ponad 20 000 whisky, tegoroczna, osiemnasta edycja 2021 zawiera notatki dotyczące około 4500 whisky - w tym 1252 nowych not degustacyjnych! Jak sam wyznaje, próbuje dziennie 10-15 nowych whisky I wraca do wcześniejszych, próbuje ich po raz kolejny, sprawdza, czy nadal trzymają poziom. I utyskuje, że w tym roku poziom whisky był gorszy; zwłaszcza poziom tych z beczek po sherry mocno go rozczarował. Cieszyły natomiast bourbony oraz coraz wyższy poziom whisky europejskich - spoza Szkocji.

Najlepsza whisky na świecie? Kanadyjska!

Tym razem tytuł najlepszej whisky świata, czyli World Whisky of the Year, trafił do Kanady i giganta branży spirytusowej, Beam Suntory. Najlepszą whisky została Alberta Premium Cask Strength Rye, zrobiona ze słodowanego i niesłodowanego żyta, zabutelkowana z mocą beczki 65,1%, oceniona na 97,5 punktu. Wcześniej ta sama whisky miała zaszczyt otrzymać tytuł Canadian Whisky of the Year w latach 2006 - 2009. Przypadła degustatorowi do gustu

Według Murraya whisky oferuje takie aromaty: słodki, drzewno-dębowy z nutą wanilii. Smak jest wyjątkowo gładki, z nutami karmelu, wanilii i nutą czekolady, zrównoważoną pikantnością żyta i czarnej porzeczki. I ważne: podaż jest mocno ograniczona! Ceny - tutaj.

W edycji oznaczonej rokiem 2021 tytuł najlepszej szkockiej whisky zdobyła Glen Grant 15YO Batch Strength 1st Edition, a najlepszym szkockim blendem kolejny raz została Ballantine’s 30YO. Irlandzką whiskey roku została Midleton Barry Crockett Legacy, japońską – Nikka Whisky Single Malt Yoichi Apple Brandy Wood Finish, europejską (bez Szkocji) – Puni Aura Italian Single Malt. Poniżej wszystkie wyróżnienia - może będą dla naszych czytelników wskazówką w wyborze dobrej, "szanowanej" whisky.

Whisky of the Year - Alberta Distillers, Alberta Premium Cask Strength Rye

Whisky of the Year Runner Up - Buffalo Trace, Stagg Jr. Straight Bourbon 13th Edition, 8 YO

Whisky of the Year 2nd Runner Up - Paul John Distillers, Mithuna

Single Cask of the Year - Gordon & MacPhail, Glen Grant 1956 Mr. George Centenary Edition, 62 YO

Scotch Single Malt - Scotch Whisky of the Year - Glen Grant, 15 YO Batch Strength 1st Edition

Scotch Single Malt of the Year Multiple Casks - Glen Grant, 15 YO Batch Strength 1st Edition
Scotch Vatted Malt of the Year - Compass Box, The Spice Tree
Scotch No Age Statement (NAS) - Glen Grant, Rothes Chronicles Cask Haven
Scotch 10 Years and Under Multiple Cask - Octomore Edition 10.3, 6 YO, Islay Barley (Category Winner)
Scotch 10 Years and Under Single Cask - Annandale Vintage, Man O’Words, 2015
Scotch 11-15 Years Multiple Cask - Glen Grant, 15 YO Batch Strength 1st Edition (Category Winner)
Scotch 11-15 Years Single Cask - Caol Ila, 15 YO, Gordon & MacPhail Connoisseurs Choice
Scotch 16-21 Years Multiple Cask - Knockando, 21 YO, Master Reserve
Scotch 16-21 YO Single Cask - Longmorn, 1998, 21 YO, The First Editions (Category Winner)
Scotch 22-27 YO Multiple Cask - Old Pulteney, 25 YO
Scotch 22-27 YO Single Cask - Glenlossie, 22 YO, Golden Glen (Category Winner)
Scotch 28-34 YO Multiple Cask - Glenfiddich, 30 YO (Category Winner)
Scotch 28-34 YO Single Cask - Aberlour, 1989, The Perfect Fifth
Scotch 35-40 YO Multiple Cask - Port Ellen, 40 YO 9 Rogue Casks
Scotch 35-40 YO Single Cask - Lochside, 1981 The Whisky Agency (Category Winner)
Scotch 41 YO & Over Multiple Cask - Tomatin, 1977 Warehouse 6 Collection
Scotch 41 YO & Over Single Cask - Gordon & MacPhail, Glen Grant 1956 Mr. George Centenary Edition (Category Winner)

Blended and Grain Scotch

Blended Scotch No Age Statement (Standard Pricing) - White Horse
Blended Scotch, No Age Statement, (Premium Pricing) - Johnnie Walker, Blue Label Ghost and Rare Glenury Royal
Blended Scotch 5-12 YO - Johnnie Walker, Black Label 12 YO
Blended Scotch 13-18 YO - Ballantine’s, 17 Y0
Blended Scotch 19-25 YO - Dewar’s Signature, 25 YO
Blended Scotch 26-39 YO - Ballantine’s, 30 YO (Scotch Blend of the Year)
Blended Scotch 40 YO & Over - Whyte & Mackay, 50 YO
Scotch Grain Whisky of the Year - The Perfect Fifth, Cambus 1979

Irish Whiskey

Irish Whiskey of the Year - Middleton, Barry Crockett Legacy
Irish Pot Still Whiskey of the Year - Midleton, Barry Crockett Legacy
Irish Single Malt of the Year - Bushmills, Port Cask Reserve
Irish Blend of the Year - Bushmills, Black Bush
Irish Single Cask of the Year - Redbreast, Dream Cask 28 YO

American Whiskey

Bourbon of the Year - Buffalo Trace, Stagg Jr. Barrel Proof, 64.2% ABV
Bourbon of the Year Runner Up - Buffalo Trace,William Larue Weller, 2019 Release
Bourbon No Age Statement, Multiple Barrels - Buffalo Trace, Stagg Jr., Barrel Proof 64.2% ABV
Bourbon No Age Statement, Single Barrel - Elmer T. Lee, 100 Year Tribute Kentucky Straight Bourbon Whiskey
Bourbon 9 YO & Under - Bib & Tucker, Small Batch Bourbon 6 YO
Bourbon 10-12 Years - Michter’s, Single Barrel 10 YO Kentucky Straight Bourbon
Bourbon 13-15 YO - Knob Creek, 15 YO
Bourbon 16 YO & Older - Michter’s, 20 YO Kentucky Straight Bourbon
Rye of the Year - Buffalo Trace, Thomas H. Handy Sazerac 2019 Release
Rye of the Year Runner Up - Wild Turkey, Cornerstone Rye
Rye No Age Statement - Buffalo Trace, Thomas H. Handy Sazerac 2019 Release
Rye Up to 10 YO - Wild Turkey, Cornerstone Rye
Rye 11-15 YO - Buffalo Trace, Van Winkle Family Reserve, 13 YO
Rye Over 15 YO - Buffalo Trace, Sazerac Rye, 18 YO
Rye Single Cask - Michter’s, Single Barrel Kentucky Straight Rye, 10 YO
US Micro Whiskey of the Year Multiple Barrels - Garrison Brothers, Balmorhea, Texas Straight Bourbon Whiskey 2020 Release
US Micro Whiskey of the Year Single Barrel - Woodinville Straight Bourbon Whiskey Private Select
American Blended Whiskey of the Year - Michter’s Celebration Sour Mash Whiskey Release No. 3

Canadian Whisky

Canadian Whisky of the Year - Alberta Distillers, Alberta Premium Cask Strength Rye
Canadian Whisky of the Year Runner Up - Canadian Club, Chronicles 42 YO

Japanese Whisky

Japanese Whisky of the Year - Nikka Whisky, Single Malt Yoichi Apple Brandy Wood Finish
Japanese Single Grain of the Year - Makoto Single Grain Whisky 23 YO
Japanese Single Malt of the Year - Nikka Whisky, Single Malt Yoichi Apple Brandy Wood Finish
Japanese Single Cask of the Year - The Matsui Single Cask Mizunara Cask Single Malt

Serdecznie zapraszamy!