Folwarczny Klub Wina na początku kwietnia nawiedził w celach edukacyjnych wyspę Islay. W poprzednich wpisach przedstawiliśmy wrażenia z wizyty w destylarni Laphroaig, przedstawiliśmy cały proces produkcji whisky oraz doświadczenia z degustacji wody życia. Kolejnym naszym przystankiem na szlaku The Three Distilleries Pathway była destylarnia Lagavulin.

Żwirowa ścieżka, którą podążaliśmy wzdłuż drogi z Laphroaig, w pewnym momencie odbija nieco od wybrzeża prowadząc w głąb lądu; krajobraz zostaje zdominowany przez zielone pastwiska i pasące się na nich owce.

Jak wspominaliśmy, Islay była dla nas niezbyt gościnna: wiało i lało, że hej! Przestały latać samoloty, nie dopływały promy... Brrr...! Ale daliśmy radę Po dwudziestu kilku minutach od wymarszu z Laphroaig wyłoniły się zabudowania Lagavulin.

Najstarsze zapisy o tutejszych małych destylarniach sięgają roku 1742. Kilkadziesiąt lat później ich właściciele postanowili połączyć swoje siły i powstał zakład nazwany Lag a'Mhuilinn (tłum. z galeickiego: Młyn w Dolinie). Oficjalne początki Lagavulin datowane są na rok 1816, to jedna z najstarszych szkockich destylarni. Jej losy od początku związane były z Laphroaig. W skrócie chodzi o zazdrość po odejściu współwłaściciela z tej ostatniej, skopiowane na złość, po sąsiedzku, kształty alembików, wybudowanie tamy na drodze wody używanej do produkcji, aby odciąć konkurencję od podstawowego składnika cyklu produkcyjnego, długie batalie sądowe... Czyli pranie brudów. Już podczas naszej wizyty w Laphroaig mury szeptały, że zapraszają gości z Lagavulin, aby nauczyli się, jak wytwarzać whisky...

W każdym razie, po okresach dla destylarni lepszych i gorszych (a raczej gorszych i lepszych) okazało się, że "mocna i charakterna Laga” stała się sukcesem. W pewnym momencie konieczne było rozpoczęcia pracy na trzy zmiany! Dzisiaj Lagavulin jest sławą wśród whisky dymnych, a Lagavulin 16YO wielu miłośników whisky uważa za najlepszą „podstawkę” na świecie. Oczywiście to obowiązkowa pozycja na półkach naszej Piwniczki i częsty gość degustacji w Folwarku

Określenie, że Lagavulin to „potężna” whisky, wynika m.in. z tego, że do drugiej destylacji alembik napełniany jest w 95% - czyli występuje minimalny kontakt oparów z miedzią. tutaj mała dygresja - jeśli pamiętają Państwo naszą fotorelację z Laphroaig i porównają z bieżącą można łatwo zauważyć, że obecny właściciel destylarni Lagavulin (koncern Diageo) sądzi, iż robienie zdjęć w zakładzie (poza strefą degustacji) jest czymś niewłaściwym, wręcz nagannym - nawet na zewnątrz (?!).

"Przeganiani" nie byliśmy w stanie na przykład sfotografować hali z 4 alembikami w kształcie cebuli z szerokimi szyjkami i ostro pochylonymi łącznikami destylacyjnymi. A więc piszemy w telegraficznym skrócie: woda pochodzi z jeziora Solan. Używana w całym procesie produkcji pokonuje ponad 100 wodospadów, nabierając wyjątkowych cech zaczerpniętych z mijanych torfowisk. Jęczmień w całości słodowany jest w wytwórni Port Ellen. Na pokładzie destylarni jest duża kadź zacierna wykonana ze stali nierdzewnej, a także dziesięć kadzi fermentacyjnych z modrzewia. Whisky dojrzewa przede wszystkim beczkach po sherry oraz w beczkach z amerykańskiego dębu po bourbonie.

W końcu przyszedł czas na degustację. Prowadził ją legendarny Iain McArthur w asyście młodych ludzi, pewno studentów (podobno uznano, że kiedy polewa sam, to za szybko opróżniają się beczki). Jest to postać nietuzinkowa dla tysięcy wielbicieli destylarni i tutejszej whisky, zwłaszcza tych, którzy pielgrzymują do Islay i uczestniczą w "magazynowych" degustacjach. Dzisiaj ma 67 lat, od 52 jest związany z Lagavulin!

Poświęćmy mu więc chwilę. Urodził się w rodzinie rolniczej w Ardtalla, na wschodnim wybrzeżu Islay, kilka mil na północ od Lagavulin. Jego wujowie, dziadek i wielu jego krewnych przez lata pracowało w Lagavulin. Do dziś, po oprowadzaniu gości po destylarni, pracuje w swoim gospodarstwie, wracając do domu dopiero po zapadnięciu zmroku.

Iain słynie z dobrego humoru. Co chwilę rzuca ciekawostkami i anegdotami zebranymi w jakże rozległym przedziale czasu pracy w Lagavulin. Widać, że żyje wraz z destylarnią.

Degustowaliśmy razem sześć wybornych, niezwykłych roczników whisky. Niektórzy z nas wymiękli już przy 3 kieliszku Ale oczywiście nic się nie zmarnowało

Wizyta nasza znalazła finał w sklepiku, gdzie można nabyć np. butelki dostępne wyłącznie w destylarni; takie, jak okolicznościowe roczniki z okazji Islay Jazz Festival czy Feis Ile. Oczywiście zakupiliśmy kilka pamiątek, w tym Lagavulin 16YO - o ponad 130 zł taniej niż w Polsce

 

Polecamy Państwa uwadze kolejne wpisy dokumentujące kwietniową wyprawę w poszukiwaniu źródeł "wody życia" na wyspie Islay.

Zapraszamy również serdecznie na cykliczne spotkania z winem i whisky w Folwarku Stara Winiarnia - z pewnością wykorzystamy nabytą podczas eskapady wiedzę i doświadczenie!

Lagavulin 16 YO Islay Single Malt Scotch Whisky

Stara, klasyczna destylarnia Lagavulin na kultowej wyspie Islay już ponad dwieście lat pracuje na swoje miejsce w świecie whisky. Pododno została stworzona (rok powstania 1816), aby kopiować sąsiadującą z nią Laphroaig, z którą zresztą była zmuszona toczyć prawdziwe wojny prawne u zarania swych dziejów (pisaliśmy o tym tutaj). Mówi się, że na szczęście kopiowanie im nie wyszło

Początkowo whisky Lagavulin była składnikiem popularnych blendów, w tym kultowego White Horse oraz (obecnie) whisky Johnnie Walker, teraz zaś w ofercie destylarni królują single malty (98% produkcji). Lagavulin 16 YO ukazała się na rynku w 1988 roku, wchodząc w od razu - jako reprezentant całej Islay (!) - w skład serii "Classic Malts" promowanej przez Diageo.

Whisky starzona jest głównie w beczkach typu hogshead po bourbonie z niewielkim dodatkiem beczek po sherry. Słód używany do jej produkcji pochodzi z Port Ellen. Jęczmień początkowo suszony jest gorącym powietrzem, później lokalnym torfem, aż zawartość związków fenolu osiągnie poziom 35 PPM (do lat 90-tych było to szacowne 90 PPM). To może po części (oprócz zgrabnego marketingu) tłumaczyć gwałtowny wzrost popularności marki... Co ciekawe, obecnym achom i ochom oraz rokrocznym nagrodom przyznawanym tej whisky "nie przeszkadza" powszechna wiedza, że Lagavulin 16YO jest (niestety), jak to w przypadku większości wypustów Diageo, filtrowany na zimno i barwiony karmelem...

Reasumując: Lagavulin 16 YO to potężnie dymna whisky, która powszechnie uważana jest za wspaniały trunek - warto spróbować go podczas cyklicznych degustacji w Folwarku Stara Winiarnia po to, aby móc powiedzieć: piłem wspaniałą whisky oddającą w pełni charakter kultowej wyspy Islay!

Aromat: bardzo bogaty, lekko oleisty, torfowy dym, morskie wodorosty, gorzka czekolada, toffi, suszone śliwki, jabłka, skórka pomarańczowa, prażone migdały, grzanka z masłem i dąb.
Smak: złożony, lekkie nuty sherry, migdały prażone w miodzie, gorzka czekolada, słone karmelki, suszone śliwki i figi, kandyzowana skórka pomarańczowa, pieprz i kłęby torfowego dymu.
Finisz: długi i potężny, susz owocowy, torfowy dym, nuty kakao i pieprzu.

 

Lagavulin 8 YO Islay Single Malt Scotch Whisky

Warto spojrzeć również na młodsze wydania z destylarni Lagavulin. W naszej Piwniczce zagościła whisky w wersji 8-letniej.

Lagavulin 8 YO zaprezentowana została w 2016 roku, kiedy to zakład obchodził 200-lecie swojej działalności. Dedykowana jest legendarnemu kronikarzowi Alfredowi Barnardowi, który w latach 1885-1887 odwiedził wszystkie 169 destylarni pracujących na terenie ówczesnego Królestwa Brytyjskiego. Swoje wrażenia z podróży spisał w liczącej ponad 500 stron księdze The Whisky Distilleries of the United Kingdom - według niektórych najważniejszej pozycji poświęconej tematyce whisky w historii. Jego cytat dotyczący niniejszej whisky: "Exceptionally fine" widnieje na każdej butelce Lagavulin 8 YO.

Z edycji limitowanej dwa lata później Lagavulin 8 YO przekształcił się w stały element oferty destylarni. Komponowany z destylatów starzonych w ponownie napełnianych beczkach po bourbonie i zabutelkowany z mocą 48% jest zapewne odpowiedzią producenta na wzmożony popyt i mniejszą dostępność "wiekowych" destylatów. Co ciekawe, Diageo ani słowem nie wspomina o barwieniu karmelem; whisky ma jasny, słomkowy kolor białego wina. Relatywnie bardzo młody wiek nie umniejsza jej walorów - whisky określana jest jako pełna, bardzo wyrafinowana z nutami węgla, mięty, ciemnej czekolady i słodkich, dymnych smaków. To bardzo dobry młody single malt, w przystępnej cenie

Aromat: świeży i wyrazisty, wanilia, miód, mleczna czekolada, jabłka, cytryny, ślady jodyny (znaczy... szpital) i morskich wodorostów, nuta pieprzu, niektórzy piszą też o linach cumowniczych
Smak: słodki i dymny, krem waniliowy, karmel, płatki śniadaniowe, orzechy laskowe w czekoladzie, skórka cytrynowa, szczypta imbiru i pieprzu.
Finisz: niezbyt długi (wiek robi swoje), nieco dymny, połączenie słodyczy owoców i wanilii z pikantnymi nutami pieprzowymi..

 

Czy każdy Lagavulin to majstersztyk? Zachęcamy do odwiedzin i degustowania - jesteśmy bardzo ciekawi Państwa zdania!