Destylarnia Bruichladdich uchodzi za jedną z najbardziej rzemieślniczych gorzelni whisky w Szkocji. Jak opisaliśmy w poprzednim wpisie relacjonującym naszą wizytę w destylarni, słynie ona zarówno z produkcji whisky miękkiej, eleganckiej, kwiatowej i zupełnie "nie pasującej do wizerunku Islay", jak i z ekstremalnie "zatorfionej" - Octomore. Pora opisać nasze wrażenia z degustacji tutejszej "wody życia".

W trakcie zwiedzania Bruichladdich mieliśmy farta: operator zgodził się na otwarcie sejfu! Tak zwany "spirit safe" to jedno z najważniejszych miejsc w destylarni...

Urządzenie służy do rozdzielania strumieni destylatu. W jego wnętrzu znajdziemy areometr do pomiaru mocy spływającego alkoholu, umiejscowiony w urządzeniu zwanym „ parrot”, choć w niczym nie przypominającym papugi. Wykwalifikowany operator w tym miejscu dokonuje tzw „cut point”, punkt cięcia, czyli decyduje w którym momencie przekieruje foreshots i tails (przedgony i pogony albo niedogony) do właściwych zbiorników, pozostawiając najbardziej wartościową część destylatu - "new make", zwaną sercem, kierowaną do dalszego etapu produkcji whisky.

Trochę teorii: frakcję przedgonu stanowią składniki o najniższej temperaturze wrzenia, często szkodliwe dla zdrowia, których trzeba się pozbyć z destylatu. Serce to głównie interesujący nas etanol. W pogonach znajdziemy substancje o najwyższych temperaturach wrzenia, które psują smak destylatu i nie nadają się do bezpośredniego spożycia - ale mogą być przeznaczone do kolejnych destylacji w celu dalszego frakcjonowania i odzyskiwania z nich etanolu. Podział w odpowiednim momencie to... prawdziwa sztuka.

Budowa spirit simple safe ma uniemożliwić bezpośredni dostęp do alkoholu (pracownikom!) podczas sprawdzania jego mocy. W 1823 roku, wraz z uchwaleniem jakże ważnego Excise Act pojawił się (w Port Ellen - na Islay!) pierwszy spirit safe, czyli metalowo-szklana skrzynia, którą niespełna trzy lata wcześniej wynalazł niejaki Septimus Fox. W tamtych czasach, aby nic nie umknęło przed opodatkowaniem nawet kropli whisky, w każdej destylarni przez całą dobę musiał siedzieć poborca podatkowy(!). Dlatego też do 1983 roku, jedyną osobą posiadającą klucz do sejfu, był urzędnik

Obecnie szacuje się rozmiar produkcji, pozostawiając destylarni "margines błędu" wynikający z naturalnych ubytków Stąd zabytkowe kłódki widoczne na zdjęciach są raczej elementem dekoracji.

Wracając do degustacji: spróbowaliśmy, jak smakuje SERCE! W skrócie: 71% przezroczystego alkoholu, petrochemiczny zapach, chemia, kopniak w usta

Wszystko wynagrodziły degustacje końcowych efektów procesu produkcji whisky Bruichladdich. Jedna z najbardziej torfowych whisky na świecie, Octomore 10 YO Dialogos była prawdziwą rozkoszą dla naszych ust. Octomore była słodowana do zacnych 167ppm, destylowana w 2008 roku ze 100% szkockiego jęczmienia Optic, zebranego rok wcześniej. Czas dojrzewania tego cuda został podwojony w stosunku do pozostałych Octomore: w ramach dość skomplikowanego procesu, obejmującego aż 10 lat, whisky leżakowała w beczkach po porto, koniaku, bourbonie i w "dziewiczych", dębowych. "Nakład": jedyne 12 tysięcy butelek o mocy 56,8%

Kolejna pozycja: Port Charlotte 10 YO Heavy Peated. Destylarnia Port Charlotte zakończyła pracę w 1929 roku, jednak whisky powróciła na rynek w 2006 w dzięki Bruichladdich Distillery. Edycja 10-letnia debiutowała w czerwcu 2018, wydestylowano ją w 100% z jęczmienia uprawianego w Inverness-shire i słodowanego do zawartości związków fenolu 40ppm. Do jej maturacji wykorzystano beczki z amerykańskiego dębu pierwszego napełnienia (65%) i ponownego napełnienia (10%) oraz beczki po Bordeaux (25%). Oczywiście z naturalną barwą i bez filtracji na zimno, z zawartością alkoholu 50%. Mamy tutaj dym, popiół, węgiel, karmel, przypalone drewno, jeżyny, żywicę, dużo słodyczy, cytrusy, a na końcu pojawia się akcent z beczek po francuskim winie. Oraz długi i intensywny finisz

Przyszła pora na Bruichladdich Islay Barley 2013. Jęczmień z procesu produkcji pochodził z farm Coull, Rockside, Island, Mulindry, Cruach, Dunlossit i Sunderland. Islay Barley 2013 jest ósmą edycją nietorfowanego single malta, whisky dojrzewała w beczkach z amerykańskiego dębu z pierwszego napełnienia (75%) i beczkach po winach Ribera del Duero, Syrah i Pauillac (25%). Efekt: 50% ABV i nuty miodowej owsianki oraz cytrynowej bezy

Jak wspomnieliśmy w poprzednim wpisie, niektórzy śmieją się, że Bruichladdich ma więcej edycji whisky, niż beczek w magazynach Na półkach centrum dla odwiedzających i Laddie Shop stoją między innymi edycje specjalne, poświęcone... ludziom związanym z destylarnią.

Przykładem jest degustowany przez nas nietotfowy valinch o numerze 59: Robert McEachern, whisky wydestylowana w 2010 roku, która dojrzewała w beczce Rivesaltes, o mocy 60,8%. Dostępna tylko do wyczerpania zapasów

Podsumujmy naszą wizytę w Bruichladdich. Destylarnia jest bardzo przyjazna dla gości. Pracownicy są otwarci i znający się na rzeczy. Zakład innowacyjny, odwołujący się do przywiązania do terroir i ekologii, z czym identyfikuje się coraz więcej klientów. Mnogość edycji może oznaczać nie tylko szansę na przeżycie dla tej nie związanej z żadnym wielkim koncernem destylarni, ale również możliwość znalezienia przez klientów na sklepowych półkach butelek o różnorodnym charakterze i "dopasowanie" się do indywidualnych gustów odbiorców. Życzymy powodzenia!

 

Polecamy Państwa uwadze wpisy dokumentujące kwietniową wyprawę w poszukiwaniu źródeł "wody życia" na wyspie Islay: 

Zapraszamy również serdecznie na cykliczne spotkania z winem i whisky w Folwarku Stara Winiarnia - z pewnością wykorzystamy nabytą podczas eskapady wiedzę i doświadczenie!

Destylarnia Bruichladdich, Bruthach a'Chladaich (zbocze górskie nad brzegiem morza) powstała w 1881 roku nad zatoką Loch Indaal, na półwyspie Rinns - najbardziej wysuniętej na zachód części Islay. O jej  historii i odrodzeniu się w 2001 roku pisaliśmy już tutaj.

Przekraczając granicę miejscowości jesteśmy witani przypomnieniem  o zaleceniach epidemicznych - w przeciwieństwie do Polski tutaj pandemia nadal wymusza przestrzeganie obostrzeń (jak z tym bywa w praktyce, inna sprawa...).

Na dzień dobry nieco zadziwił nas brak charakterystycznego alembiku z wyjątkowo upartym gościem (a właściwie z tym, co zostało z niego na zewnątrz), który jeszcze w lutym ubiegłego roku ochoczo penetrował szyjkę destylatora, zapewne w poszukiwaniu zacnej "wody życia". Opis naszej degustacji tutejszej whisky znajdą Państwo w kolejnym wpisie

Wiedzieliśmy, że trafiliśmy do destylarni wyjątkowej. Może wypunktujmy:

• CAŁA produkcja destylarni to whisky single malt,
• ŻADNA tutejsza whisky nie jest filtrowana na zimno i nie jest sztucznie barwiona,
• to JEDYNA destylarnia na Islay, która również butelkuje swój produkt na miejscu, a więc CAŁA produkcja whisky odbywa się w gorzelni,
  
• jęczmień używany w procesie produkcji pochodzi WYŁĄCZNIE ze Szkocji, oprócz klasycznych odmian Optic, Propino, Concerto, Chalice, Publican, Golden Promise czy Maris Otter stosowany jest jęczmień z okolicznych, ekologicznych odmian oraz WYJĄTKOWA, pradawna, sześciorzędowa odmiana Bere z farm na Orkadach,
• dzięki nieco innemu kształtowi łabędzich szyjek alembików oraz pewnym zabiegom z procesie produkcji (woda ze zbiornika położonego w głębi lądu, suszenie nad torfem na poziomie 2 -10 ppm - dla porównania dla Laphroaig to 30 ppm) tutejsza whisky należy do NAJŁAGODNIEJSZYCH na Islay, wręcz "nietorfowych whisky". ALE, ALE:
• progi destylarni opuszczają również NAJBARDZIEJ "zatorfione" whisky na świecie; rekordzistką jest butelkowana z mocą 61,2% Octomore 08.3 o potężnej dawce torfowych fenoli – 309 ppm (!). Ponad "standardowym" dla torfowych whisky z Islay pułapem 30-55 ppm zmieściły się z całą pewnością inne Octomore: Ten Years Virgin Oak Influence (208ppm), Edition 11.3 Islay Barley (194ppm), 6.1 Scottish Barley (167ppm) czy Ochdamh-mòr Edition 12.2  (129.7ppm). Imponujące!
• stąd też pochodzi whisky NAJMOCNIEJSZA na świecie: wypust miał 92% mocy! Perilous Whisky jako JEDYNA przebyła proces czterokrotnej destylacji! Po kilku latach Anioły pozbawiły ją nieco mocy - ale 86% to też moc potworna...
• destylarnia Bruichladdich wypuściła (ponoć) WIĘCEJ edycji, niż ma beczek w magazynie 20 edycji rocznie robi wrażenie!
• jeszcze: można tutaj kupić swoją beczkę, napełnić butelkę Bruichladdich Valinch dostępną TYLKO w centrum dla odwiedzających, negocjować cenę degustacji, podglądać jak powstaje whisky przez internet (kamerki online), podglądnąć przez szklane dno beczki, jak ubywa whisky w beczce z biegiem lat... UFF.

Jakby tego było mało, mamy tutaj ciągle pracujące muzeum destylacji. Wiktoriański styl gorzelni został w większości zachowany, nie tylko na zewnątrz - większość działających do dziś urządzeń pamięta zamierzchłe czasy.

Tak wygląda pusta kadź zacierna (mash tun) w Bruichladdich. Jest to rzadki przykład wciąż używanej kadzi z otwartym wiekiem, tak starej, jak sama destylarnia. Wszystko chodzi jak w zegarku, tylko czyścić trzeba niestety osobiście, w wysokich kaloszach

Powyżej żeliwna tabliczka znamionowa oryginalnego zbiornika do warzenia. Po zacieraniu brzeczka jest schładzana do około 18 stopni, a następnie przenoszona do washbacków w celu fermentacji. Poniżej Worts Cooler, wyglądający jak gigantyczna chłodnica umieszczona z przodu zabytkowego traktora.

Dalej na pokładzie destylarni mamy cztery nitowane alembiki (w większości pozostałych destylarni są one spawane) oraz sześć wysokich na 5m kadzi fermentacyjnych z sosny oregońskiej.

„Ugly Betty” - ten przewymiarowany, odwrócony do góry nogami kosz na śmieci, to inny niż pozostałe cztery destylator zbudowany w 1959 roku, który służy tutaj do produkcji ginu z lokalnych 22 ziółek (!) o nazwie The Botanist. "Brzydka Betty" ma po prostu mniej ponętne kształty

Poniżej, obok bardzo eleganckiego alembiku o klasycznym kształcie, sejf z gustowną "kłódeczką". W każdej destylarni służy do rozdzielania strumieni destylatu po każdym (zwykle dwóch) etapie procesu. Budowa ma uniemożliwić bezpośredni dostęp do alkoholu podczas sprawdzania jego mocy. Ponieważ chcieliśmy się bardzo z tą mocą zapoznać, kolejny wpis, w którym opisujemy degustację whisky z Bruichladdich, będzie pewno lepszą okazją.

Warto zauważyć, że w całym procesie produkcji nie spotkaliśmy tutaj ani jednego komputera, ani pracownika w białym fartuchu z dyplomem informatyka. NIE MA ich w Bruichladdich.

Poniżej zwęglona klepka beczki dębowej, pokazana od środka. Mocno wypalona ma przemożny wpływ na aromat i smak przyszłego trunku.

Skład beczek w Bruichladdich przypomina konstrukcję i wnętrze starej kopalni, część whisky leżakuje na "gołej" ziemi...

Tutejszych gorzelników intryguje wpływ dębu z największych lasów Ameryki i Europy na smak słodu Bruichladdich; z biegiem lat amerykański biały dąb (Quercus Alba) nadaje zawartości beczki soczysty, waniliowy smak, podczas gdy wpływ dębu francuskiego (Quercus Robur, Quercus Petraea) jest bardziej subtelny i subtelny. Dzięki bliskim relacjom z największymi winiarzami w Europie; od Rioji i Jerez w Hiszpanii, przez Bordeaux, Langwedocję, Loarę i Alzację we Francji, po Neusiedler See w Austrii, mają tutaj dostęp do najlepszych dębowych beczek. Beczek, które wcześniej gościły najwspanialsze wina świata.

Oprócz whisky Bruichladdich, w destylarni produkowana jest whisky Port Charlotte, która leżakuje na terenie nieistniejącej już destylarni w miejscowości... Port Charlotte, położonej nieco na zachód od Bruichladdich. Zasady dojrzewania i butelkowania w jej przypadku są dokładnie takie same, jak w przypadku Bruichladdich - 46%, non chill-filtered, bez zawartości karmelu.

Wspominaliśmy już o niezliczonych edycjach tutejszych wypustów. Jak usłyszeliśmy, oprócz eksperymentowania ma to również przełożenie na ekonomię - klienci rozpoznawszy wcześniej jakość marki, bywają tak osaczani nowymi edycjami, że potrafią się zagubić w gąszczu propozycji. Ale jakoś trzeba utrzymać 40 pracowników zakładu, który nie należy do żadnego koncernu Stąd też obok najprzeróżniejszych drobnych gadżetów noszących logo Bruichladdich (plus koszulki, sweterki, szaliki, czapeczki itp), itnieje wspomniana wcześniej możliwość własnoręcznego napełnienia butelki whisky – dostępnej tylko i wyłącznie na terenie destylarni i nie sprzedawanej nigdzie indziej. Cena też słuszna – 55 funtów za butelkę, 100 funtów za dwie. Co więcej, w sprzedaży znajduje się również piwo robione z zacieru gorzelnianego (beee), z którego zwykle powstaje ostatecznie whisky Bruichladdich, a podrasowanego przez lokalny browar Islay Ales.

W kolejnym wpisie przedstawimy nasze wrażenia z degustacji whisky z Bruichladdich. Polecamy Państwa uwadze również wcześniejsze wpisy dokumentujące kwietniową wyprawę w poszukiwaniu źródeł "wody życia" na wyspie Islay: 

Zapraszamy również serdecznie na cykliczne spotkania z winem i whisky w Folwarku Stara Winiarnia - z pewnością wykorzystamy nabytą podczas eskapady wiedzę i doświadczenie!