Destylarnia Bruichladdich uchodzi za jedną z najbardziej rzemieślniczych gorzelni whisky w Szkocji. Jak opisaliśmy w poprzednim wpisie relacjonującym naszą wizytę w destylarni, słynie ona zarówno z produkcji whisky miękkiej, eleganckiej, kwiatowej i zupełnie "nie pasującej do wizerunku Islay", jak i z ekstremalnie "zatorfionej" - Octomore. Pora opisać nasze wrażenia z degustacji tutejszej "wody życia".

W trakcie zwiedzania Bruichladdich mieliśmy farta: operator zgodził się na otwarcie sejfu! Tak zwany "spirit safe" to jedno z najważniejszych miejsc w destylarni...

Urządzenie służy do rozdzielania strumieni destylatu. W jego wnętrzu znajdziemy areometr do pomiaru mocy spływającego alkoholu, umiejscowiony w urządzeniu zwanym „ parrot”, choć w niczym nie przypominającym papugi. Wykwalifikowany operator w tym miejscu dokonuje tzw „cut point”, punkt cięcia, czyli decyduje w którym momencie przekieruje foreshots i tails (przedgony i pogony albo niedogony) do właściwych zbiorników, pozostawiając najbardziej wartościową część destylatu - "new make", zwaną sercem, kierowaną do dalszego etapu produkcji whisky.

Trochę teorii: frakcję przedgonu stanowią składniki o najniższej temperaturze wrzenia, często szkodliwe dla zdrowia, których trzeba się pozbyć z destylatu. Serce to głównie interesujący nas etanol. W pogonach znajdziemy substancje o najwyższych temperaturach wrzenia, które psują smak destylatu i nie nadają się do bezpośredniego spożycia - ale mogą być przeznaczone do kolejnych destylacji w celu dalszego frakcjonowania i odzyskiwania z nich etanolu. Podział w odpowiednim momencie to... prawdziwa sztuka.

Budowa spirit simple safe ma uniemożliwić bezpośredni dostęp do alkoholu (pracownikom!) podczas sprawdzania jego mocy. W 1823 roku, wraz z uchwaleniem jakże ważnego Excise Act pojawił się (w Port Ellen - na Islay!) pierwszy spirit safe, czyli metalowo-szklana skrzynia, którą niespełna trzy lata wcześniej wynalazł niejaki Septimus Fox. W tamtych czasach, aby nic nie umknęło przed opodatkowaniem nawet kropli whisky, w każdej destylarni przez całą dobę musiał siedzieć poborca podatkowy(!). Dlatego też do 1983 roku, jedyną osobą posiadającą klucz do sejfu, był urzędnik

Obecnie szacuje się rozmiar produkcji, pozostawiając destylarni "margines błędu" wynikający z naturalnych ubytków Stąd zabytkowe kłódki widoczne na zdjęciach są raczej elementem dekoracji.

Wracając do degustacji: spróbowaliśmy, jak smakuje SERCE! W skrócie: 71% przezroczystego alkoholu, petrochemiczny zapach, chemia, kopniak w usta

Wszystko wynagrodziły degustacje końcowych efektów procesu produkcji whisky Bruichladdich. Jedna z najbardziej torfowych whisky na świecie, Octomore 10 YO Dialogos była prawdziwą rozkoszą dla naszych ust. Octomore była słodowana do zacnych 167ppm, destylowana w 2008 roku ze 100% szkockiego jęczmienia Optic, zebranego rok wcześniej. Czas dojrzewania tego cuda został podwojony w stosunku do pozostałych Octomore: w ramach dość skomplikowanego procesu, obejmującego aż 10 lat, whisky leżakowała w beczkach po porto, koniaku, bourbonie i w "dziewiczych", dębowych. "Nakład": jedyne 12 tysięcy butelek o mocy 56,8%

Kolejna pozycja: Port Charlotte 10 YO Heavy Peated. Destylarnia Port Charlotte zakończyła pracę w 1929 roku, jednak whisky powróciła na rynek w 2006 w dzięki Bruichladdich Distillery. Edycja 10-letnia debiutowała w czerwcu 2018, wydestylowano ją w 100% z jęczmienia uprawianego w Inverness-shire i słodowanego do zawartości związków fenolu 40ppm. Do jej maturacji wykorzystano beczki z amerykańskiego dębu pierwszego napełnienia (65%) i ponownego napełnienia (10%) oraz beczki po Bordeaux (25%). Oczywiście z naturalną barwą i bez filtracji na zimno, z zawartością alkoholu 50%. Mamy tutaj dym, popiół, węgiel, karmel, przypalone drewno, jeżyny, żywicę, dużo słodyczy, cytrusy, a na końcu pojawia się akcent z beczek po francuskim winie. Oraz długi i intensywny finisz

Przyszła pora na Bruichladdich Islay Barley 2013. Jęczmień z procesu produkcji pochodził z farm Coull, Rockside, Island, Mulindry, Cruach, Dunlossit i Sunderland. Islay Barley 2013 jest ósmą edycją nietorfowanego single malta, whisky dojrzewała w beczkach z amerykańskiego dębu z pierwszego napełnienia (75%) i beczkach po winach Ribera del Duero, Syrah i Pauillac (25%). Efekt: 50% ABV i nuty miodowej owsianki oraz cytrynowej bezy

Jak wspomnieliśmy w poprzednim wpisie, niektórzy śmieją się, że Bruichladdich ma więcej edycji whisky, niż beczek w magazynach Na półkach centrum dla odwiedzających i Laddie Shop stoją między innymi edycje specjalne, poświęcone... ludziom związanym z destylarnią.

Przykładem jest degustowany przez nas nietotfowy valinch o numerze 59: Robert McEachern, whisky wydestylowana w 2010 roku, która dojrzewała w beczce Rivesaltes, o mocy 60,8%. Dostępna tylko do wyczerpania zapasów

Podsumujmy naszą wizytę w Bruichladdich. Destylarnia jest bardzo przyjazna dla gości. Pracownicy są otwarci i znający się na rzeczy. Zakład innowacyjny, odwołujący się do przywiązania do terroir i ekologii, z czym identyfikuje się coraz więcej klientów. Mnogość edycji może oznaczać nie tylko szansę na przeżycie dla tej nie związanej z żadnym wielkim koncernem destylarni, ale również możliwość znalezienia przez klientów na sklepowych półkach butelek o różnorodnym charakterze i "dopasowanie" się do indywidualnych gustów odbiorców. Życzymy powodzenia!

 

Polecamy Państwa uwadze wpisy dokumentujące kwietniową wyprawę w poszukiwaniu źródeł "wody życia" na wyspie Islay: 

Zapraszamy również serdecznie na cykliczne spotkania z winem i whisky w Folwarku Stara Winiarnia - z pewnością wykorzystamy nabytą podczas eskapady wiedzę i doświadczenie!

Destylarnia Bruichladdich, Bruthach a'Chladaich (zbocze górskie nad brzegiem morza) powstała w 1881 roku nad zatoką Loch Indaal, na półwyspie Rinns - najbardziej wysuniętej na zachód części Islay. O jej  historii i odrodzeniu się w 2001 roku pisaliśmy już tutaj.

Przekraczając granicę miejscowości jesteśmy witani przypomnieniem  o zaleceniach epidemicznych - w przeciwieństwie do Polski tutaj pandemia nadal wymusza przestrzeganie obostrzeń (jak z tym bywa w praktyce, inna sprawa...).

Na dzień dobry nieco zadziwił nas brak charakterystycznego alembiku z wyjątkowo upartym gościem (a właściwie z tym, co zostało z niego na zewnątrz), który jeszcze w lutym ubiegłego roku ochoczo penetrował szyjkę destylatora, zapewne w poszukiwaniu zacnej "wody życia". Opis naszej degustacji tutejszej whisky znajdą Państwo w kolejnym wpisie

Wiedzieliśmy, że trafiliśmy do destylarni wyjątkowej. Może wypunktujmy:

• CAŁA produkcja destylarni to whisky single malt,
• ŻADNA tutejsza whisky nie jest filtrowana na zimno i nie jest sztucznie barwiona,
• to JEDYNA destylarnia na Islay, która również butelkuje swój produkt na miejscu, a więc CAŁA produkcja whisky odbywa się w gorzelni,
  
• jęczmień używany w procesie produkcji pochodzi WYŁĄCZNIE ze Szkocji, oprócz klasycznych odmian Optic, Propino, Concerto, Chalice, Publican, Golden Promise czy Maris Otter stosowany jest jęczmień z okolicznych, ekologicznych odmian oraz WYJĄTKOWA, pradawna, sześciorzędowa odmiana Bere z farm na Orkadach,
• dzięki nieco innemu kształtowi łabędzich szyjek alembików oraz pewnym zabiegom z procesie produkcji (woda ze zbiornika położonego w głębi lądu, suszenie nad torfem na poziomie 2 -10 ppm - dla porównania dla Laphroaig to 30 ppm) tutejsza whisky należy do NAJŁAGODNIEJSZYCH na Islay, wręcz "nietorfowych whisky". ALE, ALE:
• progi destylarni opuszczają również NAJBARDZIEJ "zatorfione" whisky na świecie; rekordzistką jest butelkowana z mocą 61,2% Octomore 08.3 o potężnej dawce torfowych fenoli – 309 ppm (!). Ponad "standardowym" dla torfowych whisky z Islay pułapem 30-55 ppm zmieściły się z całą pewnością inne Octomore: Ten Years Virgin Oak Influence (208ppm), Edition 11.3 Islay Barley (194ppm), 6.1 Scottish Barley (167ppm) czy Ochdamh-mòr Edition 12.2  (129.7ppm). Imponujące!
• stąd też pochodzi whisky NAJMOCNIEJSZA na świecie: wypust miał 92% mocy! Perilous Whisky jako JEDYNA przebyła proces czterokrotnej destylacji! Po kilku latach Anioły pozbawiły ją nieco mocy - ale 86% to też moc potworna...
• destylarnia Bruichladdich wypuściła (ponoć) WIĘCEJ edycji, niż ma beczek w magazynie 20 edycji rocznie robi wrażenie!
• jeszcze: można tutaj kupić swoją beczkę, napełnić butelkę Bruichladdich Valinch dostępną TYLKO w centrum dla odwiedzających, negocjować cenę degustacji, podglądać jak powstaje whisky przez internet (kamerki online), podglądnąć przez szklane dno beczki, jak ubywa whisky w beczce z biegiem lat... UFF.

Jakby tego było mało, mamy tutaj ciągle pracujące muzeum destylacji. Wiktoriański styl gorzelni został w większości zachowany, nie tylko na zewnątrz - większość działających do dziś urządzeń pamięta zamierzchłe czasy.

Tak wygląda pusta kadź zacierna (mash tun) w Bruichladdich. Jest to rzadki przykład wciąż używanej kadzi z otwartym wiekiem, tak starej, jak sama destylarnia. Wszystko chodzi jak w zegarku, tylko czyścić trzeba niestety osobiście, w wysokich kaloszach

Powyżej żeliwna tabliczka znamionowa oryginalnego zbiornika do warzenia. Po zacieraniu brzeczka jest schładzana do około 18 stopni, a następnie przenoszona do washbacków w celu fermentacji. Poniżej Worts Cooler, wyglądający jak gigantyczna chłodnica umieszczona z przodu zabytkowego traktora.

Dalej na pokładzie destylarni mamy cztery nitowane alembiki (w większości pozostałych destylarni są one spawane) oraz sześć wysokich na 5m kadzi fermentacyjnych z sosny oregońskiej.

„Ugly Betty” - ten przewymiarowany, odwrócony do góry nogami kosz na śmieci, to inny niż pozostałe cztery destylator zbudowany w 1959 roku, który służy tutaj do produkcji ginu z lokalnych 22 ziółek (!) o nazwie The Botanist. "Brzydka Betty" ma po prostu mniej ponętne kształty

Poniżej, obok bardzo eleganckiego alembiku o klasycznym kształcie, sejf z gustowną "kłódeczką". W każdej destylarni służy do rozdzielania strumieni destylatu po każdym (zwykle dwóch) etapie procesu. Budowa ma uniemożliwić bezpośredni dostęp do alkoholu podczas sprawdzania jego mocy. Ponieważ chcieliśmy się bardzo z tą mocą zapoznać, kolejny wpis, w którym opisujemy degustację whisky z Bruichladdich, będzie pewno lepszą okazją.

Warto zauważyć, że w całym procesie produkcji nie spotkaliśmy tutaj ani jednego komputera, ani pracownika w białym fartuchu z dyplomem informatyka. NIE MA ich w Bruichladdich.

Poniżej zwęglona klepka beczki dębowej, pokazana od środka. Mocno wypalona ma przemożny wpływ na aromat i smak przyszłego trunku.

Skład beczek w Bruichladdich przypomina konstrukcję i wnętrze starej kopalni, część whisky leżakuje na "gołej" ziemi...

Tutejszych gorzelników intryguje wpływ dębu z największych lasów Ameryki i Europy na smak słodu Bruichladdich; z biegiem lat amerykański biały dąb (Quercus Alba) nadaje zawartości beczki soczysty, waniliowy smak, podczas gdy wpływ dębu francuskiego (Quercus Robur, Quercus Petraea) jest bardziej subtelny i subtelny. Dzięki bliskim relacjom z największymi winiarzami w Europie; od Rioji i Jerez w Hiszpanii, przez Bordeaux, Langwedocję, Loarę i Alzację we Francji, po Neusiedler See w Austrii, mają tutaj dostęp do najlepszych dębowych beczek. Beczek, które wcześniej gościły najwspanialsze wina świata.

Oprócz whisky Bruichladdich, w destylarni produkowana jest whisky Port Charlotte, która leżakuje na terenie nieistniejącej już destylarni w miejscowości... Port Charlotte, położonej nieco na zachód od Bruichladdich. Zasady dojrzewania i butelkowania w jej przypadku są dokładnie takie same, jak w przypadku Bruichladdich - 46%, non chill-filtered, bez zawartości karmelu.

Wspominaliśmy już o niezliczonych edycjach tutejszych wypustów. Jak usłyszeliśmy, oprócz eksperymentowania ma to również przełożenie na ekonomię - klienci rozpoznawszy wcześniej jakość marki, bywają tak osaczani nowymi edycjami, że potrafią się zagubić w gąszczu propozycji. Ale jakoś trzeba utrzymać 40 pracowników zakładu, który nie należy do żadnego koncernu Stąd też obok najprzeróżniejszych drobnych gadżetów noszących logo Bruichladdich (plus koszulki, sweterki, szaliki, czapeczki itp), itnieje wspomniana wcześniej możliwość własnoręcznego napełnienia butelki whisky – dostępnej tylko i wyłącznie na terenie destylarni i nie sprzedawanej nigdzie indziej. Cena też słuszna – 55 funtów za butelkę, 100 funtów za dwie. Co więcej, w sprzedaży znajduje się również piwo robione z zacieru gorzelnianego (beee), z którego zwykle powstaje ostatecznie whisky Bruichladdich, a podrasowanego przez lokalny browar Islay Ales.

W kolejnym wpisie przedstawimy nasze wrażenia z degustacji whisky z Bruichladdich. Polecamy Państwa uwadze również wcześniejsze wpisy dokumentujące kwietniową wyprawę w poszukiwaniu źródeł "wody życia" na wyspie Islay: 

Zapraszamy również serdecznie na cykliczne spotkania z winem i whisky w Folwarku Stara Winiarnia - z pewnością wykorzystamy nabytą podczas eskapady wiedzę i doświadczenie!

 

Ekipa Klubu Wina Folwarku Stara Winiarnia kontynuując kwietniową eskapadę edukacyjną na wyspie Islay zawitała do destylarni Bowmore.

Destylarnia powstała w roku 1779 i jest najstarszą gorzelnią zarówno na wyspie jak i w całej Szkocji! Leży nad uroczą zatoką Loch Indaal, w największym miasteczku i stolicy administracyjnej wyspy - Bowmore.

Historię gorzelni przedstawiliśmy już na naszej stronie, whisky z Bowmore jest częstym gościem naszych cyklicznych degustacji.

Bowmore należy do nielicznych szkockich destylarni, w których produkcja prowadzona jest od początku do końca na miejscu. Prawie do końca - butelkowanie odbywa się gdzie indziej Niestety na wyspie nie starcza jęczmienia aby zaspokoić apetyt destylarni, więc jest on sprowadzany z lądu. W dodatku, pomimo posiadania własnej podłogi do słodowania, posiłkują się tutaj gotowym słodem... również dostarczanym z lądu. Torfu jest za to pod dostatkiem

Sam proces produkcji jest tożsamy z tym opisanym we wpisie o Laphroaig. Surowy jęczmień jest moczony przez 27 godzin w słodkiej wodzie pochodzącej z pobliskiej rzeki Laggan. Namoczone ziarna są rozprowadzane po kamiennych podłogach w Malt Barn. Przez następne sześć do siedmiu dni słodownicy co cztery godziny (w dzień i w nocy) przewracają ziarna za pomocą drewnianych łopat. "Zielony słód” (nazwa od koloru kiełkujących na ziarnach małych pędów) trafia do do suszenia - przez pierwsze 18 godzin wędzenia w niskiej temperaturze do pieców dorzucają tutaj torf, przez następne 42 godziny gorące powietrze suszy słód, stopniowo osiągając 60°C. Sprytny system odzyskiwania ciepła resztkowego pozwala ogrzać również lokalny basen Wysuszony słód trafia do Porteus Malt Mill, młynu zainstalowanego już w latach 60 ub. wieku. Dwa srogie walce mielą jednorazowo 20 kg ziarna. W Mash Tun zmielony śrut jest dodawany do gorącej wody, powstaje brzeczka. Dwa kolejne przemiały w coraz to wyższej temperaturze i mamy słodycz odzyskaną do maksimum.. Resztki, susz, trafia do lokalnych rolników - to zimowa pasza dla bydła.

Sześć godzin trwa napełnienie kadzi z sosny oregońskiej, dodajemy drożdże i dwa dni czekamy na cud fermentacji. Stillhouse jest sercem destylarni Bowmore. Wewnątrz znajdują się cztery alembiki, pierwsza destylacja w 93 stopniach Celsjusza daje 22% ABV, dopiero druga daje prawie spirytus... Whisky napełniane są beczki z amerykańskiego dębu pamiętające bourbona i hiszpańskie, po sherry. Trunek leżakuje minimum dziewięc lat w piwnicach, część z nich znajduje się poniżej poziomu morza, co oprócz morskiego klimatu wydatnie ponoć wpływa na jakość destylatu. Najstarszy na świecie magazyn dojrzewających whisky, No. 1 Vaults, gości najbardziej ekskluzywne trunki z 1957 i 1958 roku.

W 1979 założono w zakładzie Visitor Center; można tutaj zobaczyć bardzo interesujący film na temat destylarni oraz legend związanych z wyspą. Przedstawiona jest efektownie historia destylarni.

Półki są pełne wytworów Bowmore. Oprócz standardowych, sklepowych edycji mnóstwo butelek limitowanych i okazjonalnych.

Na miejscu można spróbować praktycznie wszystkich edycji trunków, co nie jest powszechną regułą. Obsługa jest pomocna i kompetentna.

Degustowaliśmy rzecz jasna Whisky charakterystyczna dla produktów z Islay - o dość silnych akcentach torfu, dymu, wodorostów i jodu morskiego, jednak wszystkie te elementy są obecne w jej aromacie i smaku w nieco mniejszym stopniu niż we wspomnianej Lagavulin czy Laphroaig. Dodatkowo owocowe akcenty w jej aromacie czynią z Bowmore whisky nieco mniej niedostępną i bardziej przyjazną

Polecamy Państwa uwadze wpisy dokumentujące kwietniową wyprawę w poszukiwaniu źródeł "wody życia" na wyspie Islay: 

Zapraszamy również serdecznie na cykliczne spotkania z winem i whisky w Folwarku Stara Winiarnia - z pewnością wykorzystamy nabytą podczas eskapady wiedzę i doświadczenie!

 

Pasja do whisky zawiodła nas na Hebrydy Zewnętrzne (ang. Outer Hebrides, gael. Na h-Eileanan Siar); archipelag około 200 wysp na północnym zachodzie Szkocji, stanowiący jedną z 32 jednostek administracyjnych Szkocji. Wizycie w destylarni Laphroaig na wyspie Islay poświęciliśmy poprzednie wpisy, w których opowiedzieliśmy, jak miło i profesjonalnie nas tutaj powitano i jak powstaje tutejsza, bardzo charakterystyczna whisky. Wyjazd miał charakter edukacyjny, chcieliśmy "u źródeł" zdobyć wiedzę. którą będziemy starali się wykorzystać podczas cyklicznych degustacji whisky w Folwarku. Nie mogło zabraknąć degustacji Zwiedzanie destylarni zaczyna się od powitalnego drinka, którego dostajemy do szklaneczek z logo Laphroaig. Miło

Zapewne na długo pozostaną z nami wspomnienia z finału wizyty w Laphroaig; w magazynie, gdzie dojrzewa whisky, mieliśmy okazję spróbować trzech whisky cask strength leżakujących w beczkach po różnych alkoholach. Oczywiście prosto z beczki!

Pierwsza whisky, datowana na 1999 rok (a więc 23 YO) o 53,2% ABV, cały swój żywot przeleżała w beczkach po burbonie.
Druga, rocznik 2007 (15YO) i 53,3 ABV przeszła podwójną maturację: pierwsze 4 lata, jak Bóg w Laphroaig przykazał, w beczkach po burbonie, kolejne lata jednak w beczkach po manzanilli z hiszpańskiego regionu Jerez. Ostatnia dojrzewała w jeszcze inny sposób, "trzy-etapowy": od 2004 roku (18 YO, 49,6 ABV) przez pięć lat leżakowała w beczkach po burbonie, na około 12 miesięcy przemieściła się do mniejszych, 125 litrowych tzw. ćwierćbeczek (Quarter Cask; tutaj mniejsza objętość beczki sprawia, że alkohol ma znacznie większy kontakt z drewnem, co pozwala lepiej skoncentrować smak), aby od 2010 roku lenić się w kolejnych, które pamiętają burbona.

Każda whisky miała inny kolor i inną moc, każdą trzeba było najpierw z beczki wydobyć specjalną, wielką, drewnianą pipetą. Samodzielnie!

Potem degustacja i chwila zastanowienia: która według naszych receptorów jest najlepsza? Hmm, trzeba było powtarzać Po tej czynności powtarzaliśmy również kilka razy słowo „lafrojg" - dla wprawy, aby nikt nigdy nie zarzucił nam, że niewłaściwie wymawiamy Laphroaig

Po podjęciu trudnej decyzji, która najbardziej przypadła do gustu (w naszym gronie przeważały roczniki 1999 i 2004), znów trzeba była samodzielnie pobrać wybrankę (oj, łatwo nie było) by zabutelkować ją w certyfikowaną buteleczkę i aby - niczym brankę - do domu uprowadzić Ależ to była frajda!

Mało tego: każdy z nas mógł własnoręcznie opisać metkę swojej buteleczki i równie własnoręcznie wpisać się do księgi Laphroaig, nadając jej tym samym niepowtarzalny numer.

Butelki zostały zapakowane do specjalnego pudełka i - dzisiaj już możemy to potwierdzić - przyleciały z nami do Polski bez uszczerbku Kiedy spojrzymy na zawartość butelki pod światło, możemy zaobserwować sporą mgiełkę z zawiesiny. Ten unoszący się pył wygląda na elementy popiołu z wypalonej beczki, w której leżakowała nasza "branka"

Love it or hate it, the distillery is a must visit - od 1815 roku z Laphroaig, albo z „la’froig” - 'pięknej kotliny nad szeroką zatoką', płynie strumieniem whisky, którą można pokochać, lub znienawidzić. Żadnych kompromisów.

Z wizyty w destylarni Laphroaig pozostaną z nami same miłe wspomnienia i spora garść pożądanej wiedzy i doznań; dość wspomnieć możliwość samodzielnego palenia w piecu wyciętym na torfowisku i wypalonym przez słońce (tak, podobno tutaj czasem świeci) torfem, odwiedziny w suszarni słodu i przerzucanie szuflą słodowanego jęczmienia oraz wspomniane wyżej degustacje limitowanych edycji whisky.

Polecamy Państwa uwadze kolejne odcinki dokumentujące kwietniową wyprawę w poszukiwaniu źródeł "wody życia" na wyspie Islay. Odwiedziliśmy również destylarnie Lagavulin, Bowmore, Ardbeg i Bruichladdich - ale o tym w kolejnych wpisach

Zapraszamy również na cykliczne spotkania z winem i whisky w Folwarku Stara Winiarnia - z pewnością wykorzystamy nabytą podczas eskapady wiedzę i doświadczenie!

Mówią, że wilka ciągnie do lasu. Dokładnie tak można powiedzieć o uczestnikach kilkudniowego wyjazdu edukacyjnego miłośników whisky na kultową wyspę Islay - jeden z sześciu tradycyjnych szkockich regionów produkcji whisky. Otóż nasz folwarczny Klub Wina, zahartowany w cyklicznych degustacyjnych bojach z whisky, zapragnął doświadczyć wyjątkowego klimatu wyspy i jakże charakterystycznego smaku tamtejszej "wody życia" - u źródeł.

Na - nomen omen - dobry początek wspomnijmy o klimacie: zostaliśmy chłodno przywitani przez przenikliwy wiatr, deszcz padający praktycznie poziomo, czy też krupę śnieżną... Mamy co prawda początek kwietnia, ale ponoć o każdej porze roku wyspa Islay potrafi pokazać swój zadziorny "charakterek".

Obecnie na Islay działa 9 destylarnii: Ardbeg, Ardnahoe (najmłodsza - start w 2018 roku), Bowmore (z kolei najstarsza w całej Szkocji - oficjalnie działa od 1779 roku ), Bruichladdich, Bunnahabhain, Caol Ila, Kilchoman, Lagavulin i Laphroaig. Ta ostatnia stała się pierwszym celem naszej wyprawy.

Smagani wiatrem i deszczem odważnie wkroczyliśmy na The Three Distilleries Pathway - ścieżkę "whisky-znawczą" biegnącą z Port Ellen, obejmującą na swym szlaku destylarnie Laphroaig, Lagavulin i Ardbeg.

Ścieżka ma długość 5,5 km i jest w pełni dostępna wg przewodników dla spacerowiczów, rowerzystów, wózków spacerowych i wózków inwalidzkich

O destylarni Laphroaig, jej historii i teraźniejszości, pisaliśmy już niejednokrotnie, whisky z charakterem gościła też na niejednej degustacji. Ale co innego opisywać, a co innego doświadczyć Podkreślamy typowo edukacyjny charakter wyjazdu - udaliśmy się dosłownie "do źródeł", a zdobytą wiedzę będziemy starali się wykorzystać podczas cyklicznych degustacji whisky w Folwarku.

Naszym zamiarem było dogłębne, organoleptyczne zbadanie destylarni, więc oprócz Visitor Centre "musieliśmy" zwiedzić każdy jej kąt, poznać cały proces produkcji whisky oraz oczywiście degustować, degustować, degustować. Przez ponad pięć godzin korzystaliśmy z gościny, co postaramy się uwidocznić w kolejnych wpisach

Laphroaig to jedyna whisky posiadająca Royal Warrant wydaną przez Księcia Walii (Laphroaig 15-letni jest podobno jego ulubioną szkocką whisky), przyznaną osobiście podczas wizyty w destylarni w 1994 roku.

Również w 1994 roku powstał klub Friends of Laphroaig. Jednym z przywilejów klubowiczów jest możliwość odnalezienia przynależnej im stopy kwadratowej (0.093 m2) torfowiska, na jaką wraz ze wstąpieniem do klubu otrzymuje się dożywotnią dzierżawę. Podmokła torfowa łąka, znajdująca się tuż obok drogi wiodącej z Port Ellen do Laphroaig i dalej do Ardbeg, usiana jest miniaturowymi kolorowymi flagami, wetkniętymi tam przez dumnych dzierżawców z całego świata. Innym powodem, by od czasu do czasu wpaść do Laphroaig z wizytą, jest oferowana tylko i wyłącznie członkom tego klubu możliwość zakupu specjalnych edycji whisky.

Love it or hate it, the distillery is a must visit - od 1815 roku z Laphroaig, albo z „la’froig” - 'pięknej kotliny nad szeroką zatoką', płynie strumieniem whisky, którą można pokochać, lub znienawidzić. Żadnych kompromisów.

W 2015 roku, z okazji 200-lecia istnienia, Laphroaig uruchomił kampanię zachęcającą fanów do dzielenia się własnymi odczuciami... na piśmie. Powstały recenzje a nawet ody do tutejszej whisky. Niektóre z bardziej kolorowych i zapadających w pamięć zostały wydrukowane na ceramicznych płytkach, które wyściełają niemały fragment ściany centrum dla zwiedzających.

„Jak całowanie mojej babci, która paliła 40 dziennie, ale z całą satysfakcją i radością ze zdobycia himalajskiego szczytu.”

Doug Dean, przyjaciel Laphroaiga od 1998 r

 

Polecamy Państwa uwadze kolejne odcinki dokumentujące kwietniową wyprawę w poszukiwaniu źródeł "wody życia" na wyspie Islay.

Zapraszamy również na cykliczne spotkania z winem i whisky w Folwarku Stara Winiarnia - z pewnością wykorzystamy nabytą podczas eskapady wiedzę i doświadczenie!

Ardbeg 5 YO Wee Beastie

Wee Beastie, nieludzko straszna i dymna, wynurzyła się na początku 2020 roku z torfowisk wyspy Islay. COŚ WIELKIEGO I DYMNEGO. Z paszczy zieją intensywne aromaty popękanego czarnego pieprzu pomieszane z sosnową żywicą i ostrym zapachem dymu. Nagle w ustach wybucha eksplozja czekolady, kreozotu i smoły. Pikantne mięso zanurza się w podniebieniu, zanim długi, słony finisz znika z ust… ujawniając wewnętrzną bestię tej nowej ikony Islay.
Najsurowszy, najbardziej zadymiony Ardbeg w historii, "mrożący język", pięknie przydymiony dram jest jednocześnie najmłodszym, nieokiełznanym przez wiek Ardbegiem, jaki kiedykolwiek powstał. Kupaż destylatów starzonych w beczkach po bourbonie i po sherry Oloroso przez co najmniej 5 lat butelkowany z zawartością alkoholu 47,4% i bez filtracji na zimno, z zawartością fenoli 55 PPM, pozwala obcować z prawdziwym “potworem w kieliszku”.

ZAPRASZAMY DO DEGUSTACJI!

Aromat: świeży z delikatnymi nutami sherry, pomarańcze, morele, rodzynki, miód, orzechy włoskie, siano, dąb i odległa nutka torfowego dymu.
Smak: łagodny, lekko oleisty, karmel, wanilia, miód, jabłka, pomarańcze, śliwki, solone orzeszki, szczypta pieprzu i delikatne nuty ziołowe i dębowe.
Finisz: dość długi z lekką nutą sherry, karmel, orzechy, suszone owoce, garstka ziół i lekki powiew morskiej bryzy.

Folwark Stara Winiarnia serdecznie zaprasza na cykliczne degustacje whisky - można zapoznać się z różnorodnością aromatów i smaków whisky - nie tylko z Islay! Więcej: https://folwarkstarawiniarnia.pl/aktualne-imprezy

Kilchoman Machir Bay Islay Single Malt Scotch Whisky

Nazwa „Machir Bay” odwołuje się do pięknej ale i wietrznej, prawie 2-kilometrowej plaży znajdującej się nieopodal destylarni. Wzburzone morze i oszałamiające zachody słońca - to według producenta uosabia ta wielokrotnie nagradzana edycja whisky.
"Surowa złożoność" flagowego single malta destylarni potwierdza klasyczny charakter Islay. Co prawda wytwarzany na miejscu słód jest średnio torfowy (20-25 PPM), ale sprowadzany z Port Ellen jest już mocno nasycony fenolami (nawet 50 PPM) - stąd wyrazistość w charakterze Co się chwali, destylat jest nie filtrowany na zimno i nie posiada dodatków karmelu w celu ujednolicenia barwy. Producent nie odważył się oznaczyć wiekiem tej edycji; 60% whisky 3-letniej, 35% 4-letniej i 5% 5-letniej dojrzewa w "świeżych" beczkach po burbonie odkupywanych z destylarni Buffalo Trace i przez osiem tygodni finiszuje w beczkach po sherry Oloroso. Efekt, z zawartością alkoholu 46%, był na tyle 'mocny', iż w pierwszym roku obecności na rynku „Machir Bay” zdobył złoty medal podczas International Wine & Spirits Competition 2012.

Folwark Stara Winiarnia serdecznie zaprasza na cykliczne degustacje whisky - można zapoznać się z różnorodnością aromatów i smaków whisky - nie tylko z Islay!

Aromat: świeży z delikatnymi nutami sherry, pomarańcze, morele, rodzynki, miód, orzechy włoskie, siano, dąb i odległa nutka torfowego dymu.
Smak: łagodny, lekko oleisty, karmel, wanilia, miód, jabłka, pomarańcze, śliwki, solone orzeszki, szczypta pieprzu i delikatne nuty ziołowe i dębowe.
Finisz: dość długi z lekką nutą sherry, karmel, orzechy, suszone owoce, garstka ziół i lekki powiew morskiej bryzy.

 

Bunnahabhain 12 YO Small Batch - Islay Single Malt Scotch Whisky

Na półki Piwniczki Folwarku Stara Winiarnia trafił Bunnahabhain 12 YO - whisky pieszczotliwie nazywana „Bunną”, która debiutowała w 1979 roku za sprawą Highland Distillers, ówczesnego właściciela destylarni, i która do dziś pozostaje kluczowym punktem jej podstawowej oferty.

Pierwotnie dostępna z mocą 40% vol. od 2010 roku jest butelkowana z podniesioną zawartość alkoholu do 46,3%, bez filtracji na zimno i bez dodatku karmelu. Decyzja ta przysporzyła marce wielu wielbicieli, wpłynęła również na wzrost sprzedaży o ponad 100%. Od 2017 roku Bunnahabhain 12 years old butelkowany jest jako whisky small batch i opatrzony nową, atrakcyjną etykietą.

Wykorzystano beczki po bourbonie i po sherry oraz tradycyjne beczki wielokrotnego napełnienia. Nie jest to whisky dymna - 'zadymienie' słodu jest na bardzo niskim poziomie 1-3 PPM. Bunnahabhain 12 YO jest to łatwa do wypicia whisky deserowa, ale niebanalna i złożona, którą można zarekomendować każdemu średnio-zaawansowanemu miłośnikowi whisky.

Aromat: świeży z delikatnymi nutami sherry, pomarańcze, morele, rodzynki, miód, orzechy włoskie, siano, dąb i odległa nutka torfowego dymu.
Smak: łagodny, lekko oleisty, karmel, wanilia, miód, jabłka, pomarańcze, śliwki, solone orzeszki, szczypta pieprzu i delikatne nuty ziołowe i dębowe.
Finisz: dość długi z lekką nutą sherry, karmel, orzechy, suszone owoce, garstka ziół i lekki powiew morskiej bryzy.

 

Tak więc, jeśli chcieliby Państwo doświadczyć, jak bardzo potrafią zaskoczyć pod każdym względem whisky z wyspy Islay, zapraszamy na cykliczne spotkania z "wodą życia"!

 

Lagavulin 16 YO Islay Single Malt Scotch Whisky

Stara, klasyczna destylarnia Lagavulin na kultowej wyspie Islay już ponad dwieście lat pracuje na swoje miejsce w świecie whisky. Pododno została stworzona (rok powstania 1816), aby kopiować sąsiadującą z nią Laphroaig, z którą zresztą była zmuszona toczyć prawdziwe wojny prawne u zarania swych dziejów (pisaliśmy o tym tutaj). Mówi się, że na szczęście kopiowanie im nie wyszło

Początkowo whisky Lagavulin była składnikiem popularnych blendów, w tym kultowego White Horse oraz (obecnie) whisky Johnnie Walker, teraz zaś w ofercie destylarni królują single malty (98% produkcji). Lagavulin 16 YO ukazała się na rynku w 1988 roku, wchodząc w od razu - jako reprezentant całej Islay (!) - w skład serii "Classic Malts" promowanej przez Diageo.

Whisky starzona jest głównie w beczkach typu hogshead po bourbonie z niewielkim dodatkiem beczek po sherry. Słód używany do jej produkcji pochodzi z Port Ellen. Jęczmień początkowo suszony jest gorącym powietrzem, później lokalnym torfem, aż zawartość związków fenolu osiągnie poziom 35 PPM (do lat 90-tych było to szacowne 90 PPM). To może po części (oprócz zgrabnego marketingu) tłumaczyć gwałtowny wzrost popularności marki... Co ciekawe, obecnym achom i ochom oraz rokrocznym nagrodom przyznawanym tej whisky "nie przeszkadza" powszechna wiedza, że Lagavulin 16YO jest (niestety), jak to w przypadku większości wypustów Diageo, filtrowany na zimno i barwiony karmelem...

Reasumując: Lagavulin 16 YO to potężnie dymna whisky, która powszechnie uważana jest za wspaniały trunek - warto spróbować go podczas cyklicznych degustacji w Folwarku Stara Winiarnia po to, aby móc powiedzieć: piłem wspaniałą whisky oddającą w pełni charakter kultowej wyspy Islay!

Aromat: bardzo bogaty, lekko oleisty, torfowy dym, morskie wodorosty, gorzka czekolada, toffi, suszone śliwki, jabłka, skórka pomarańczowa, prażone migdały, grzanka z masłem i dąb.
Smak: złożony, lekkie nuty sherry, migdały prażone w miodzie, gorzka czekolada, słone karmelki, suszone śliwki i figi, kandyzowana skórka pomarańczowa, pieprz i kłęby torfowego dymu.
Finisz: długi i potężny, susz owocowy, torfowy dym, nuty kakao i pieprzu.

 

Lagavulin 8 YO Islay Single Malt Scotch Whisky

Warto spojrzeć również na młodsze wydania z destylarni Lagavulin. W naszej Piwniczce zagościła whisky w wersji 8-letniej.

Lagavulin 8 YO zaprezentowana została w 2016 roku, kiedy to zakład obchodził 200-lecie swojej działalności. Dedykowana jest legendarnemu kronikarzowi Alfredowi Barnardowi, który w latach 1885-1887 odwiedził wszystkie 169 destylarni pracujących na terenie ówczesnego Królestwa Brytyjskiego. Swoje wrażenia z podróży spisał w liczącej ponad 500 stron księdze The Whisky Distilleries of the United Kingdom - według niektórych najważniejszej pozycji poświęconej tematyce whisky w historii. Jego cytat dotyczący niniejszej whisky: "Exceptionally fine" widnieje na każdej butelce Lagavulin 8 YO.

Z edycji limitowanej dwa lata później Lagavulin 8 YO przekształcił się w stały element oferty destylarni. Komponowany z destylatów starzonych w ponownie napełnianych beczkach po bourbonie i zabutelkowany z mocą 48% jest zapewne odpowiedzią producenta na wzmożony popyt i mniejszą dostępność "wiekowych" destylatów. Co ciekawe, Diageo ani słowem nie wspomina o barwieniu karmelem; whisky ma jasny, słomkowy kolor białego wina. Relatywnie bardzo młody wiek nie umniejsza jej walorów - whisky określana jest jako pełna, bardzo wyrafinowana z nutami węgla, mięty, ciemnej czekolady i słodkich, dymnych smaków. To bardzo dobry młody single malt, w przystępnej cenie

Aromat: świeży i wyrazisty, wanilia, miód, mleczna czekolada, jabłka, cytryny, ślady jodyny (znaczy... szpital) i morskich wodorostów, nuta pieprzu, niektórzy piszą też o linach cumowniczych
Smak: słodki i dymny, krem waniliowy, karmel, płatki śniadaniowe, orzechy laskowe w czekoladzie, skórka cytrynowa, szczypta imbiru i pieprzu.
Finisz: niezbyt długi (wiek robi swoje), nieco dymny, połączenie słodyczy owoców i wanilii z pikantnymi nutami pieprzowymi..

 

Czy każdy Lagavulin to majstersztyk? Zachęcamy do odwiedzin i degustowania - jesteśmy bardzo ciekawi Państwa zdania!

Bruichladdich Bere Barley 2010 - Islay Single Malt Scotch Whisky

Bruichladdich Bere Barley to swego rodzaju hołd dla odmiany jęczmienia, który karmi pokolenia Szkotów od ponad tysiąca lat. Ale uprawa Bere (wymawiając to słowo możemy być zrozumiani, że mówimy zarówno o piwie jak i o niedźwiedziu) ma swoje korzenie ok. 4,5 tys. lat temu; do Szkocji dotarła za sprawą wojowniczych podróżników, kupców i rozbójników - Wikingów. Ten 6-rzędowy jęczmień (odmiany powszechnie stosowane są 2-rzędowe) zawiera mniej skrobi, a więcej białka, oferując bardzo ciekawy profil smakowy. Bruichladdich Distillery rozpoczęła przygodę z jęczmieniem Bere kilkanaście lat temu. Nie jest to najłatwiejsza odmiana w uprawie, daje też o około 50% niższe plony niż odmiany nowych generacji; dlatego inni szkoccy destylatorzy z niego dawno zrezygnowali. A tutaj eksperyment się powiódł!

Whisky została wydestylowana w 2010 z jęczmienia zebranego rok wcześniej z pięciu farm na Orkadach – Weyland, Watersfield, Quoyberstane, Northfield i Richmond Villa – i zabutelkowana z zawartością alkoholu 50%, po 8-9-letniej maturacji odbytej w beczkach po bourbonie. Nieodmiennie hołdują tutaj „terroir” w whisky single malt – przekonaniu, że gleba, klimat, mikroklimat, orientacja geograficzna, wpływy naturalne i lokalne systemy pogodowe mają wpływ na jakość i profil smakowy whisky. Whisky Bruichladdich leżakowała więc na terenie destylarni, butelkowana była na miejscu (rzadkość na Islay) - bez filtrowania na zimno (chill filtering) i bez dodatku karmelu (colouring free), rozcieńczona wyłącznie wodą z źródlaną z Islay. Bardzo ciekawa propozycja - nietypowa dla Islay, mocno owocowa, z wyraźnym wpływem "innego" jęczmienia. Warto testować, tym bardziej, że w magazynach destylarni jej... nie ma! Zachęcamy do jej spróbowania - podczas cyklicznych degustacji w Folwarku!

Aromat: słodowo-owocowy, owsianka, dojrzałe gruszki i brzoskwinie, konfitura cytrynowa, wanilia, miód, toffi, wiórki kokosowe, syrop złocisty, ślady eukaliptusa i mięty.
Smak: bogaty, miodowe płatki śniadaniowe, kromka razowca z masłem, wanilia, toffi, mleczna czekolada, brzoskwinie, nektarynki i dość silne nuty dębu.
Finisz: dość długi, z nutami dojrzałych jabłek, gruszek i brzoskwiń, wanilii, mlecznej czekolady, szczyptą białego pieprzu i dębu.